โครงการพัฒนาคุณภาพชีวิต และยกระดับเศรษฐกิจฐานรากด้วยภูมิปัญญาการแปรรูปอาหารให้ได้มาตรฐานผลิตภัณฑ์และการบริการมูลค่าสูง (อ้างอิงฐานข้อมูลการดำเนินกิจกรรมจากงานวิ่ง สสส. จอมบึงมาราธอน)

พื้นที่ดำเนินการ: มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี และพื้นที่เครือข่าย
จอมบึงมาราธอน | จากงานวิ่งชุมชน สู่โอกาสทางเศรษฐกิจและการเรียนรู้ร่วมของคนในพื้นที่
SOCIAL VALUE IMPACT LEARNING CASE • MUBAN CHOMBUENG RAJABHAT UNIVERSITY
งานวิ่งสามารถเชื่อมกีฬา การท่องเที่ยว การศึกษา และเศรษฐกิจท้องถิ่นเข้าด้วยกันได้ เมื่อชุมชนมีบทบาทร่วมออกแบบและดำเนินงาน กรณี “สสส. จอมบึงมาราธอน” สะท้อนความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย ชุมชน หน่วยงานบริการ และผู้สนับสนุน เพื่อรองรับนักวิ่ง สร้างโอกาสจำหน่ายสินค้าและบริการ และเปิดพื้นที่ให้นักศึกษาเรียนรู้จากการปฏิบัติงานจริง พร้อมพิจารณาต้นทุนและผลกระทบที่เกิดขึ้นกับเจ้าบ้านด้วย
01 | THE ISSUE & WHY IT MATTERS
เมื่อกิจกรรมกีฬาสามารถเชื่อมโอกาสของผู้เข้าร่วมกับเศรษฐกิจชุมชน
เอกสารนำเสนองานวิ่งเป็นกลไกดึงผู้เข้าร่วมเข้าสู่พื้นที่ เชื่อมกับบริการที่พัก อาหาร ของฝาก และการทำงานของเครือข่ายท้องถิ่น ขณะเดียวกัน การจัดงานเป็นพื้นที่ฝึกทักษะสำหรับนักศึกษาและคนในชุมชน ทั้งการประสานงาน การบริการ และการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
พื้นที่ดำเนินงานคือ มหาวิทยาลัยราชภัฏหมู่บ้านจอมบึง อำเภอจอมบึง จังหวัดราชบุรี และพื้นที่เครือข่าย อย่างไรก็ตาม ชื่อโครงการในต้นฉบับเน้นการแปรรูปอาหารและบริการมูลค่าสูง ขณะที่ข้อมูลผลลัพธ์อ้างอิงงานวิ่งจอมบึงมาราธอน สรุปนี้จึงยึดข้อมูลกิจกรรมงานวิ่ง และยังต้องยืนยันความสัมพันธ์กับโครงการหลักก่อนเผยแพร่
ประเด็นที่ต้องพัฒนา | การเปลี่ยนแปลงที่กิจกรรมมุ่งสร้าง |
โอกาสเชื่อมผู้มาเยือนกับสินค้าและบริการท้องถิ่น | เพิ่มช่องทางสร้างรายได้จากการท่องเที่ยวเชิงกีฬา |
พื้นที่เรียนรู้จากการทำงานจริง | ให้นักศึกษาและชุมชนร่วมจัดงานและพัฒนาทักษะ |
ความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน | เชื่อมมหาวิทยาลัย โรงเรียน โรงพยาบาล วัด และผู้สนับสนุน |
การจัดงานต้องคำนึงถึงภาระของพื้นที่ | บริหารขยะ สาธารณูปโภค และค่าใช้จ่ายของผู้ร่วมงาน |
02 | THE APPROACH & IMPACT MODEL
Co-organise → Welcome → Learn → Share Value
สมมติฐานของโมเดลคือ หากการจัดงานเชื่อมผู้มาเยือนกับบริการชุมชน พร้อมเปิดโอกาสให้คนในพื้นที่ร่วมดำเนินงาน จะสร้างทั้งกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ประสบการณ์เรียนรู้ และความสัมพันธ์ระหว่างภาคี ผลที่เกิดขึ้นต้องติดตามควบคู่กับต้นทุนการจัดงานและภาระของผู้เกี่ยวข้อง
Intervention | Change mechanism: เหตุใดจึงสำคัญ |
Sports Event Management | ใช้งานวิ่งเป็นจุดเชื่อมผู้เข้าร่วมกับพื้นที่และบริการ |
Community Participation | เปิดบทบาทให้ชุมชนร่วมต้อนรับ ให้บริการ และสนับสนุนกิจกรรม |
Experiential Learning | ให้นักศึกษาฝึกทักษะผ่านหน้าที่และสถานการณ์จริง |
Partnership & Sponsorship | ระดมทรัพยากรและความเชี่ยวชาญจากภาคี |
Feedback & Improvement | ใช้ประสบการณ์นักวิ่ง ทีมงาน และชุมชนปรับปรุงการจัดงาน |
เส้นทางการเปลี่ยนแปลงที่มุ่งสร้างคือ ทุนและเครือข่าย → ร่วมจัดงานและเตรียมบริการ → ผู้คนเข้าร่วมและใช้บริการ → เกิดรายได้ การเรียนรู้ และความสัมพันธ์ → เพิ่มความสามารถของพื้นที่ในการพัฒนากิจกรรมและเศรษฐกิจชุมชน
ขอบเขตการดำเนินงาน
ตัวชี้วัด / ผู้เกี่ยวข้อง | ข้อมูล |
งบประมาณและการลงทุนรวม | 20,956,186.44 บาท |
นักวิ่ง | 10,605 คน |
เยาวชนและครู | 1,110 คน |
คนในชุมชน | 650 คน |
นักศึกษา | 1,000 คน |
ผู้ได้รับประโยชน์รวมตามเอกสาร | มากกว่า 14,000 คน |
หน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามเอกสาร | มากกว่า 40 หน่วยงาน |
แหล่งสนับสนุนที่ระบุ ได้แก่ กองทุนจอมบึงมาราธอน สสส. และเครือข่ายเอกชนหรือภาคี โดยไฟล์แนบไม่ได้ระบุปีจัดงานและช่วงเวลาประเมินอย่างชัดเจน ส่วนจำนวนแต่ละกลุ่มอาจมีการนับซ้ำ จึงไม่ควรนำมาบวกรวมโดยยังไม่ตรวจสอบรายชื่อ
03 | WHO CHANGED & WHAT MATTERS
คุณค่าของนักวิ่งต้องอ่านร่วมกับประโยชน์และภาระของเจ้าบ้าน
ผู้เข้าร่วม ทีมงาน และชุมชนมีประสบการณ์ต่างกัน การประเมินจึงต้องพิจารณาว่าใครได้รับรายได้หรือทักษะเพิ่มขึ้น และใครมีค่าใช้จ่ายหรือภาระงานเพิ่มจากกิจกรรม
กลุ่มผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย | สิ่งที่เอกสารสะท้อน / ประเด็นสำคัญ |
นักวิ่ง | ประสบการณ์เข้าร่วม ความสุข และแรงจูงใจดูแลสุขภาพ |
ผู้ประกอบการและชุมชน | โอกาสรายได้จากที่พัก อาหาร สินค้า และบริการ |
นักศึกษา | ประสบการณ์ทำงานเป็นทีม การบริการ และการแก้ปัญหา พร้อมค่าใช้จ่ายส่วนตัวบางส่วน |
อาจารย์ บุคลากร และมหาวิทยาลัย | ความร่วมมือและความภาคภูมิใจ ควบคู่กับภาระสาธารณูปโภค |
ผู้สนับสนุน | การสื่อสารองค์กรและความสัมพันธ์กับเครือข่าย |
โรงพยาบาล ท้องถิ่น โรงเรียน และวัด | การร่วมปฏิบัติงานและประสานบริการในพื้นที่ |
ความร่วมมือเป็นฐานสำคัญของกิจกรรม แต่ควรติดตามการกระจายประโยชน์ด้วย เช่น รายได้เข้าสู่ผู้ประกอบการท้องถิ่นกลุ่มใด ภาระจิตอาสาเหมาะสมหรือไม่ และผู้ได้รับผลกระทบมีช่องทางสะท้อนความเห็นอย่างไร
04 | IMPACT EVIDENCE & RESULTS
ผลประเมินให้น้ำหนักกับมูลค่าทางเศรษฐกิจเป็นหลัก
เอกสารรายงาน มูลค่าผลลัพธ์รวม 261,145,592.97 บาท หรือประมาณ 261.15 ล้านบาท จากปัจจัยนำเข้า 20.96 ล้านบาท และ SROI 12.46 เท่า
กล่าวคือ ปัจจัยนำเข้าทุก 1 บาทสัมพันธ์กับมูลค่าผลลัพธ์ที่ประเมินได้ประมาณ 12.46 บาท ตามกรอบและสมมติฐานของการประเมิน ไม่ใช่เงินสดหรือกำไรที่ผู้จัดได้รับคืน
ตัวชี้วัด | ผลที่เอกสารรายงาน |
มูลค่าผลลัพธ์รวม | 261,145,592.97 บาท |
ปัจจัยนำเข้ารวม | 20,956,186.44 บาท |
SROI | 12.46 เท่า |
นักวิ่งเข้าร่วม | 10,605 คน |
นักศึกษาที่มีส่วนร่วม | 1,000 คน |
Impact Dimension Ranking
มิติผลลัพธ์ | สัดส่วนมูลค่าที่ประเมินได้ |
เศรษฐกิจ | 73.52% |
สังคม | 25.96% |
การศึกษา | 0.78% |
สิ่งแวดล้อม | −0.26% |
รวม | 100.00% |
มิติเศรษฐกิจมีน้ำหนักสูงสุด โดยเอกสารเชื่อมกับการจับจ่ายและรายได้ในพื้นที่ ส่วนมิติสิ่งแวดล้อมติดลบสะท้อนต้นทุนจากการจัดงานตามแบบจำลอง จึงเป็นผลที่ควรนำไปใช้ปรับปรุงการดำเนินงาน
อย่างไรก็ตาม ยอดจับจ่ายหรือเงินหมุนเวียนยังไม่เท่ากับมูลค่าทางสังคมสุทธิ ต้องตรวจสอบต้นทุนสินค้า การรั่วไหลของรายได้ออกนอกพื้นที่ และกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่อาจเกิดขึ้นอยู่แล้ว เพื่อป้องกันการนับประโยชน์สูงเกินจริง
ไฟล์แนบยังไม่แสดงวิธีประเมินผลสุขภาพ ค่าใช้จ่ายรักษาพยาบาลที่ลดลง หรือผลติดตามผู้เข้าร่วม จึงยังใช้จำนวนผู้มาวิ่งยืนยันผลสุขภาพระยะยาวไม่ได้ เช่นเดียวกับมูลค่าการเรียนรู้ของนักศึกษาที่ควรมีข้อมูลสมรรถนะและวิธีประเมินรองรับ
05 | STORIES BEHIND THE IMPACT
จากผู้เข้าร่วมกิจกรรม สู่ผู้ร่วมสร้างประสบการณ์ของพื้นที่
เรื่องราวสำคัญอยู่ที่คนหลายกลุ่มร่วมกันทำให้งานเกิดขึ้น ตั้งแต่นักศึกษาที่รับหน้าที่ปฏิบัติงาน ชุมชนที่เตรียมต้อนรับ ไปจนถึงหน่วยบริการที่ร่วมดูแลผู้เข้าร่วม ประสบการณ์เหล่านี้ช่วยอธิบายคุณค่าที่ตัวเลขรวมอาจสะท้อนได้ไม่ครบ
Story lens | สิ่งที่เส้นทางการเปลี่ยนแปลงควรทำให้เห็น |
Before | พื้นที่มีทุนชุมชนและบุคลากรที่สามารถเชื่อมกับกิจกรรมกีฬา |
Intervention | ร่วมวางแผนจัดงาน เตรียมบริการ และแบ่งหน้าที่ระหว่างภาคี |
Change | เกิดการใช้บริการ รายได้ ประสบการณ์ทำงาน และความร่วมมือตามเอกสาร |
Meaning | คนในพื้นที่มีบทบาทร่วมสร้างกิจกรรมและนำความสามารถมาใช้ |
Next | ติดตามรายได้สุทธิ ทักษะที่นำไปใช้ และภาระของผู้ร่วมจัดงาน |
สำหรับนักศึกษา เรื่องราวควรแสดงว่ารับผิดชอบงานใดและได้พัฒนาทักษะอะไร สำหรับชุมชน ควรมีข้อมูลรายได้สุทธิและต้นทุนการต้อนรับ ส่วนจิตอาสาควรได้สะท้อนทั้งความภาคภูมิใจและภาระที่เกิดขึ้น เพื่อให้เห็นผลลัพธ์อย่างรอบด้าน
06 | IMPACT INSIGHTS & WAY FORWARD
จากความสำเร็จของกิจกรรม สู่การบริหารประโยชน์ร่วมอย่างต่อเนื่อง
บทเรียนที่สังเคราะห์ได้คือ งานวิ่งสร้างโอกาสเชื่อมเศรษฐกิจ การเรียนรู้ และความร่วมมือได้ เมื่อมีการแบ่งบทบาทและเตรียมบริการร่วมกัน การพัฒนาต่อควรใช้ผลประเมินเพื่อเพิ่มประโยชน์แก่ชุมชน พร้อมลดต้นทุนและผลกระทบที่ผู้เกี่ยวข้องต้องรับ
Impact Learning Takeaways
Learning lens | บทเรียนสำหรับจอมบึงมาราธอน |
WHAT WORKS | เชื่อมมหาวิทยาลัย ชุมชน หน่วยบริการ และผู้สนับสนุนในการจัดงาน |
WHAT MATTERS | ประสบการณ์นักวิ่ง รายได้สุทธิของท้องถิ่น และการเรียนรู้ของผู้ร่วมงาน |
WHAT NEEDS TO CHANGE | เพิ่มหลักฐานผลลัพธ์ ควบคุมขยะและทรัพยากร และดูแลค่าใช้จ่ายของจิตอาสา |
WHAT CAN SCALE | ถ่ายทอดองค์ความรู้การจัดกิจกรรม โดยปรับตามขีดความสามารถของพื้นที่ |
แนวทางต่อยอด ได้แก่ การจัดทำคู่มือหรือหลักสูตรบริหารกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงกีฬา การติดตามรายได้ผู้ประกอบการท้องถิ่น และการวางระบบบันทึกขยะ น้ำ พลังงาน และต้นทุนการจัดงาน เพื่อเปรียบเทียบและปรับปรุงในแต่ละปี
โอกาสสร้าง Impact Partnership ได้แก่ ความร่วมมือกับภาคีสุขภาพ ผู้ประกอบการท่องเที่ยว หน่วยงานท้องถิ่น และสถาบันการศึกษา เพื่อพัฒนาประสบการณ์ผู้เข้าร่วม สร้างโอกาสแก่ธุรกิจชุมชน และติดตามผลกระทบร่วมกัน
การขยายผลควรพิจารณาทั้งคุณภาพการจัดงาน ความพร้อมของพื้นที่ และการกระจายประโยชน์ เพื่อให้การเติบโตของกิจกรรมดำเนินไปพร้อมกับความสามารถของชุมชนในการรองรับ
FROM COMMUNITY RUNNING TO SHARED OPPORTUNITIES.FROM EVENT PARTICIPATION TO LOCAL VALUE AND LEARNING.
หมายเหตุ: สรุปตามข้อมูลกิจกรรมจอมบึงมาราธอนในไฟล์แนบ ซึ่งยังต้องยืนยันความสัมพันธ์กับชื่อโครงการด้านแปรรูปอาหาร; ปีจัดงาน ช่วงประเมิน วิธีคำนวณมูลค่าทางเศรษฐกิจและสุขภาพยังไม่ปรากฏครบถ้วน; ปรับคำเรียกกระบวนการให้ตรงกับการจัดกิจกรรม โดยไม่มีหลักฐานว่าจัดตั้งบริษัท Spin-off
แหล่งข้อมูล: เอกสารสรุปโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตและยกระดับเศรษฐกิจฐานราก ซึ่งอ้างอิงข้อมูลกิจกรรม “สสส. จอมบึงมาราธอน” ที่แนบมา




ความคิดเห็น